Trang chủ Văn Lang   |     Trang chủ   |     Tin tức   |     Ban tổ chức   |     Hội đồng khoa học   |     Chương trình   |
 
Các đơn vị đồng tổ chức

Đơn vị tài trợ

HỘI THẢO QUỐC TẾ:  
DU LỊCH VÀ CỘNG ĐỒNG ĐỊA PHƯƠNG 
 
I.   GIỚI THIỆU VỀ HỘI THẢO:
Từ năm 2009, Khoa Du lịch trường Đại học Văn Lang cùng với Đại học Pau et des Pays de l'Adour và Đại học La Reunion đã kết hợp tổ chức dự án Hợp tác khoa học giữa các trường Đại học (PCSI) với sự hỗ trợ của tổ chức Đại học Pháp ngữ (AUF). Nội dung chính của dự án này là nghiên cứu mối quan hệ giữa du lịch và cộng đồng. Ngoài các đơn vị kể trên, còn có sự tham gia của các đồng nghiệp đến từ trường Đại học Sư phạm TP. Hồ Chí Minh, Đại học Hoàng gia Campuchia và Đại học Naruesan Thái Lan. 
 
Sau một thời gian nghiên cứu, kết quả cho thấy có nhiều nhận định khác nhau về khái niệm du lịch cộng đồng tùy theo từng địa phương, từng quốc gia. Vì vậy để làm sáng tỏ khái niệm du lịch cộng đồng tại Việt Nam, một hội thào quốc tế “Du lịch và cộng đồng” sẽ được tổ chức vào thời điểm hoàn tất của Dự án nghiên cứu này.
 
Mục tiêu của hội thảo này nhằm đưa ra những khác biệt trong nhận định về du lịch, cộng đồng và phân tích những điểm khác biệt này giữa những quốc gia và những tổ chức khác nhau. 
 
II.  NỘI DUNG HỘI THẢO:
      1. Thời gian, địa điểm:
        Hội nghị sẽ được tổ chức vào những ngày cuối tháng 10 năm 2011, tại Mũi Né hoặc tại thành phố Hồ Chí Minh (trường Đại học Văn Lang). Thông tin về chương trình sẽ được thông báo  trong thời gian sớm nhất. 
      2.  Các yêu cầu về bài viết tham gia hội thảo:
        • Xin vui lòng gửi bài viết cho giáo sư Pierre-Marie DECOUDRAS - khoa Địa lý, Đại học La Réunion tiến sĩ VÕ SÁNG Xuân Lan – Khoa Du lịch, trường Đại học Văn Lang trước ngày 31/05/2011 qua địa chỉ mail:  pierre.decoudras@univ-reunion.fr vosangxuanlan@vanlanguni.edu.vn.
        • Mỗi bài viết phải bao gồm một tiêu đề, 5 từ khoá, một bản tóm tắt 2500-3000 ký tự, chức vụ và thông tin liên lạc của tác giả. 
         • Hội đồng khoa học sẽ xem xét và thông báo kết quả cho các tác giả trước ngày 20/06/2011. 
         • Chương trình cụ thể của hội thảo sẽ được công bố trước ngày 01/09/2011
      3. Vấn đề và thực trạng
        Kể từ giữa những năm chín mươi, mối quan hệ giữa du lịch và cộng đồng địa phương theo vị trí địa lý và văn hóa luôn được xem trọng và thu hút sự quan tâm của nhiều người (Girard & Schéou, 2010). Ngày nay, con người luôn đòi hỏi được đáp ứng những nhu cầu về phát triển bền vững và cũng đòi hỏi phải xem xét lại các tiêu chuẩn của du lịch đám đông vì đây chính là cơ sở để nâng cao giá trị, thay đổi và cải tiến hình thức tổ chức du lịch một cách phù hợp nhất với điều kiện xã hội hiện nay. Bên cạnh du lịch sinh thái, du lịch cộng đồng cũng đang được quan tâm và phát triển mạnh mẽ. Nếu xem xét từ những yếu tố căn bản trong khái niệm về du lịch trên thế giới và khái niệm về sự tham gia của cộng đồng liên quan, ta có thế nhận thấy sự không đồng nhất của 2 yếu tố này. Nguyên nhân căn bản có thể do việc đơn giản hóa tối đa khái niệm cộng đồng và sự tham gia của cộng đồng, mặt khác có thể do khái niệm này chưa được đặt vào bối cảnh cụ thể của mỗi nước. Thêm vào đó, ngày nay có nhiều hướng tiếp cận khoa học khác nhau tùy theo đặc điểm văn hóa mà mỗi nhà nghiên cứu đã xác định cũng như các mục tiêu họ đặt ra cho riêng mình (nghiên cứu cơ bản và nghiên cứu ứng dụng). 
       Hình thức cộng đồng lý tưởng nhất tồn tại ở quy mô địa phương là một cộng đồng chịu chấp nhận việc "tự giới thiệu" và được tổ chức quy mô và đào tạo bài bản trong việc giới thiệu những hoạt động hàng ngày của cộng đồng. Câu hỏi đầu tiên được đặt ra liên quan đến khái niệm cũng như thuật ngữ “cộng đồng” : nói về cộng đồng là nói về điều gì? Có phải đó là một dân tộc thiểu số mà chúng ta có thể dễ dàng nhận diện bằng ngôn ngữ, quần áo, loại hình cư trú, lối sống, truyền thống và các hoạt động trên một lãnh thổ xác định hay không? Hay cộng đồng đơn giản chỉ là hộ dân cư trong một ngôi làng ở khu vực nông thôn, sinh sống bằng nghề đánh bắt cá hoặc trồng lúa, hoàn toàn không có điểm khác biệt với những ngôi làng khác trong cùng khu vực hay không?        
        Câu hỏi thứ hai liên quan đến sự tham gia của cộng đồng:  câu hỏi này được đưa ra nhằm mục đích tránh gặp phải tình trang của những dự án du lịch chỉ đơn thuần là kết quả của sự thống nhất giữa nhà đầu tư và chính phủ mà không có sự tham khảo ý kiến người dân và huy động những người dân này tham gia vào quá trình thiết kế dự án (Girard & Schéou, 2010). Sự tham gia này sẽ khuyến khích những đối tượng được hưởng lợi,tự chịu trách nhiệm và huy động nguồn lực của chính mình. Tuy nhiên mức độ tham gia là khác nhau tùy thuộc vào nguồn nhân lực của cộng đồng địa phương và hình thức tổ chức bộ máy chính quyền ở mỗi quốc gia, mỗi địa phương. Cộng đồng có được tham gia quyết định việc lựa chọn các hoạt động du lịch sẽ diễn ra hay không? Sự tham gia của họ có bị hạn chế trong khuôn khổ việc thu thập dữ liệu của những nghiên cứu sơ bộ hay không? Cộng đồng có thể tham gia cả việc kinh doanh lẫn việc quản lý các hoạt động du lịch hay không? Sự tham gia của cộng đồng có liên quan đến việc thiết kế và quản lý các hoạt động của toàn bộ dự án hay không? Tương tự như vậy, cộng đồng được hưởng những lợi ích mà các hoạt động du lịch đã đem lại cho họ ở mức độ nào (việc làm, cung ứng thực phẩm, thủ công mỹ nghệ, vv.)? Và làm thế nào để thực hiện tái phân phối lợi nhuận? Nói rộng hơn, sự tham gia của cộng đồng vào ngành du lịch dưới bất ký hình thức nào có mang tính bền vững hay không?
        Nói tóm lại, từ những thuật ngữ như du lịch cộng đồng, du lịch dân tộc, du lịch công bằng, vv… kéo theo vô số những vấn đề thực tế khác nhau tùy theo từng bối cảnh. Tương tự như vậy, việc các cộng đồng và các tổ chức của chính quyền, các cá nhân đưa những truyền thống văn hóa dân gian còn sót lại có nguy cơ bị biến mất để tái hiện trong việc phát triển kinh tế du lịch sẽ mang lại những ảnh hưởng đa dạng thế nào cho cộng đồng. 
       Kỳ vọng của hội thảo lần này là hiểu được lợi ích và hiệu quả từ du lịch sẽ mang lại cho cộng đồng địa phương và giúp họ biết được những hình thức biến tấu khác nhau của loại hình du lịch này. 
 
       Các bài viết tham dự hội thảo phải đặc biệt nhắm đến mối quan hệ giữa du lịch VÀ cộng đồng bằng cách nêu bật lên những chỉ số thể hiện được khả năng tổ chức kinh doanh du lịch, đồng thời đáp ứng các điều kiện về bền vững kinh tế, xã hội và văn hóa. Các bài viết cũng có thể đề cập đến hoặc đặt ra những câu hỏi về những hạn chế của một số mô hình. Nôi dung bài viết phải đề cập tới nhiều khía cạnh nhằm đóng góp cho kỷ yếu có thêm tính đa dạng, đương nhiên những nội dung này không chỉ dựa trênnhững nghiên cứu mà còn phải có một phần giới thiệu ngắn về các bối cảnh để tìm ra những chỉ số phù hợp có mối quan hệ liên đới với kinh tế, xã hội  văn hóa.
                Một số ví dụ về chủ đề của bài viết tham dự hội thảo: 
• Mức độ gắn kết và mức độ tham gia theo các giai đoạn khai thác du lịch khác nhau
• Sự thay đổi về lối sống, thái độ, quy tắc văn hóa của cộng đồng địa phương; 
• Số lượng việc làm trực tiếp và  gián tiếp được tạo ra cho cộng đồng; 
• Loại hình việc làm (cán bộ/công nhân có tay nghề thấp, chính thức/ thời vụ, nam/ nữ); 
• Mức độ và hình thức phân phối lại lợi nhuận; 
• Số lượng thành viên của cộng đồng được hưởng lợi từ việc đào tạo
• Đầu cơ bất động sản; 
• Áp lực du lịch (mối liên hệ về nhân sự giữa cộng đồng địa phương/ du khách); 
• Quan điểm của cộng đồng về phát triển du lịch; 
• v.v
Có thể có nhiều hướng tiếp cận khác nhau, một là xem xét từ hiệu quả kinh tế của các mô hình đến khả năng đáp ứng của cộng đồng khi mở cửa ngành du lịch, hai là tính toán đến mức độ tham gia của các thành viên trong cộng đồng có liên quan và mô hình quản lý chính quyền. Phải thừa nhận rằng, các giả thuyết liên quan đến vấn đề này không phải là mới, đặc biệt là những giả thuyết đề cập đến những khó khăn đối với cộng đồng khi có những thay đổi và khi phải đối mặt với việc mức sống ngày càng tăng lên. Trong viễn cảnh phát triển bền vững, việc nghiên cứu của chúng ta có thể được tóm tắt xoay quanh hai câu hỏi sau: Trong những điều kiện nào thì việc phát triển du lịch của những cộng đồng có thể cùng lúc vừa thúc đẩy hay vực dậy nền kinh tế vừa duy trì nền văn hoá ?Những chỉ số nào phù hợp nhất cho việc nghiên cứu (những chỉ số này phải có tác dụng cải tiến các công cụ nhằm làm rõ hơn những thách thức của mối quan hệ giữa các cộng đồng địa phương VÀ du lịch)? 

                       Một số tài liệu tham khảo ban đầu: 

·        Beeton, S. (2006). Community Development through Tourism. Victoria, Landlinks Press.
·        Girard, A. & B. Schéou (2009). Le tourisme solidaire communautaire à l’épreuve des illusions culturaliste et participative, l’exemple d'une expérience au Bénin, hội thảo chuyên đề “ Du lịch và mục tiêu phát triển của thiên niên kỷ”, Sousse, Tunisia.
·        Girard, A. & B. Schéou (2010). Tourisme et communautés rurales : une relation délicate, Trình bày ở hội thảo tại Bến Tre, Vietnam.
·        Häusler, N. & W. Stasdas (2003). Training Manual for Community-based Tourism. Zschortau, InWent.
·        Johnston, A. M. (2006). Is the Sacred fo Sale ? Tourism and Indigenous Peoples. Londres, Earthscan.
·        Lequin, M. (2001). Écotourisme et gouvernance participative. Sainte-Foy, Báo của trường Đại học Québec.
·        Scheou, B. (2009). 
Du tourisme durable au tourisme équitable. Paris-Bruxelles, Ed. De Boeck.
 
Cơ sở 1: 45 Nguyễn Khắc Nhu, Q1, TP. HCM - ĐT: (84.8) 38367933 - Cơ sở 2: 233A Phan Văn Trị , P.11, Q. Bình Thạnh ĐT: (84).8 367 933
Fax: (84).8 369 716 - Email : tttt@vanlanguni.edu.vn