Căn tin Trường ĐHDL Văn Lang

(TT. Thông tin - Văn Lang, 21/5/2009) - Gần đây, nhiều trường đại học, nhất là những trường thuộc khu vực trung tâm thành phố dịch vụ căn tin “biến mất” hoặc "biến dạng" với nhiều lý do. Trong khi đó hoạt động này vẫn được duy trì hiệu quả, thiết thực ở Trường ĐHDL Văn Lang.

Trong thời kỳ bão giá, sinh viên xa nhà, nhất là sinh viên nghèo thì ăn là một chủ đề nhiều trăn trở. Và căn tin là sự lựa chọn đầu tiên vì vừa gần, vừa rẻ, tiết kiệm thời gian học tập và đảm bảo sức khỏe. Thế nhưng, căn tin đang dần biến mất vì những lý do có vẻ hợp lý như thiếu diện tích, vệ sinh môi trường, rồi cháy nổ, rồi bão giá kéo theo lo ngại về ngộ độc thực phẩm, lo sinh viên bị “chặt chém” vì giá cả leo thang, hay sinh viên la cà không tập trung học... Những cái cớ đó thực, hư thế nào chưa rõ, chỉ biết việc xóa bỏ căn tin trong khuôn viên trường khiến sinh viên bức xúc vì trên thực tế sinh viên cần lắm những căng tin.

Căn tin Trường Văn Lang - những khác biệt sâu sắc

Một góc quầy bánh nước: thức uống được bảo quản trong tủ lạnh, các loại bánh được bày trong tủ kính. Hình chụp tại cơ sở 1, ngày 20/4/2009

Khác với nhiều trường, Trường ĐHDL Văn Lang không cho tư nhân đấu thầu căn tin nhằm tránh hiện tượng nhà thầu do phải đảm bảo lợi nhuận mà không thể lấy phục vụ sinh viên làm mục đích.

Đây là một khác biệt sâu sắc, xuất phát từ tư tưởng của những người lãnh đạo nhà trường. Ngay từ những ngày đầu, khi thành lập bộ phận dịch vụ này, nhà trường đã có chủ trương: phục vụ bữa trưa cho sinh viên cán bộ, giảng viên của nhà trường không tính lãi. Lương nhân viên căn tin, mặt bằng, trang thiết bị và vốn ban đầu được nhà trường đầu tư. Thời gian đầu, căn tin mỗi cơ sở do phòng Phục vụ học đường 1, 2 quản lý, khi ấy chỉ mới phục vụ khoảng trăm suất ăn/ bữa. Đến thời ký Công đoàn nhà trường quản lý căn tin, chất lượng bữa ăn và vệ sinh an toàn thực phẩm bắt đầu trở thành vấn đề được quan tâm khi số suất ăn phục vụ mỗi ngày một tăng dần. Thời kỳ tiếp theo, Công ty Phong Châu trực tiếp phụ trách. Và hiện nay căn tin trực thuộc Trung tâm hỗ trợ Sinh viên của nhà trường, đồng thời chịu sự giám sát của Phòng Kế hoạch và Quản lý nhân lực, các Phòng Phục vụ học đường và Công đoàn trường. Bữa ăn trưa vẫn là bữa ăn không tính lãi. Đây chính là nguyên nhân của sự khác biệt sâu sắc giữa căn tin Văn Lang với những nơi phục vụ ăn uống theo kiểu đấu thầu, vì mục đích lợi nhuận. Đối với một trường Đại học trên 10.000 sinh viên và khoảng 300 cán bộ, giảng viên, trong đó khoảng 70% sinh viên đến từ các tỉnh xa, trọ học tại Tp. HCM, việc giữ vững được tư tưởng phi lợi nhuận trong dịch vụ căn tin là một quyết tâm lớn, bắt nguồn từ một ý chí mạnh mẽ.

Căn tin Trường Văn Lang có tổng diện tích hơn 400m2, phân bổ ở 2 cơ sở. Căn tin cơ sở 1 được đặt tại lầu 9, đã đi vào hoạt động từ cuối năm 2001, với 5 nhân viên phục vụ. Hai năm sau, căn tin cơ sở 2 được thành lập, với 7 nhân viên phục vụ. Căn tin phục vụ từ thứ hai đến thứ sáu (Chủ nhật và các ngày lễ nếu có yêu cầu thì căn tin vẫn phục vụ), thời gian từ 6g00-16h00, thể theo nhu cầu sinh viên và cán bộ giảng viên, nhân viên bữa ăn sáng, ăn trưa và sinh hoạt hàng ngày. Riêng bữa ăn trưa, trung bình căn tin cung cấp từ 600-800 phần ăn/ngày. Ngoài ra, căn tin còn đảm nhận phục vụ ba bữa: ăn sáng, ăn trưa và ăn chiều miễn phí cho 29 học viên hai lớp CNTT người khuyết tật đang theo học tại trường.

An toàn là trên hết

Nhân viên căn tin đang làm đồ ăn sáng phục vụ sinh viên. Hình chụp tại căn tin cơ sở 2, sáng 22/4/2009

Theo anh Trần Văn Việt, hiện đang phụ trách căn tin cơ sở 1 thì: "Mục đích cao nhất của căn tin không phải là lợi nhuận mà là đảm bảo về sức khỏe cho học sinh, sinh viên và cán bộ, giảng viên, nhân viên toàn trường”. Và “Mọi hoạt động của căn tin đều hướng vào mục tiêu này”. Đây chính là nội dung đã được ghi khá rõ ràng trong Quyết định của Hiệu trưởng Trường ĐHDL Văn Lang về việc thành lập Tổ căn tin. Quyết định ghi rõ: “Nay quyết định thành lập Tổ căn tin". Tổ căn tin có nhiệm vụ: "Bảo đảm bữa ăn sáng, ăn trưa cho sinh viên và cán bộ giảng viên, nhân viên theo kế hoạch hỗ trợ của nhà trường trong từng thời điểm; Bảo đảm vệ sinh an toàn thực phẩm và nhu cầu nước uống theo đúng quy định của nhà nước; Bảo đảm an toàn lao động, làm tốt công tác phòng chống cháy nổ và các rủi ro khác; Thực hiện chế độ thu chi tài chính minh bạch, công khai, đúng chế độ nhà nước và bảo đảm nguồn hỗ trợ tới sinh viên và cán bộ, giảng viên, nhân viên...” (Quyết định số 374A/2001/QĐ-VL và Quyết định số 192/2003/QĐ-VL) và tuân thủ theo tinh thần của Quyết định số 41/2005/QĐ-BYT của Bộ Y tế (Điều 8, Chương II) về vệ sinh an toàn thực phẩm, cụ thể:

Nhân viên làm việc tại căn tin đều đã tham dự các buổi tập huấn về vệ sinh an toàn thực phẩm do quận tổ chức, tham dự các lớp phòng cháy chữa cháy của trường, thường xuyên kiểm tra sức khỏe, đặc biệt trong khi chế biến thức ăn đều phải đeo găng tay, đeo khẩu trang, mang tạp dề, có dụng cụ gắp thức ăn.

Tiếp đến là nguyên liệu, các phụ gia dùng để chế biến các món ăn hay mặt hàng tại quầy bánh nước đều có xuất xứ rõ ràng. Các loại thịt như thịt bò, thịt gà, thịt heo lấy từ Công ty thực phẩm Vissan, các nguyên liệu khác như: đậu hũ, các loại cá, trứng, rau củ hay các phụ gia như nước tương, nước mắm được mua từ các cửa hàng đã được cấp giấy phép an toàn về thực phẩm. Các mặt hàng nước giải khát đều có tên nhãn mác, ghi rõ ngày sản xuất và hạn sử dụng, các mặt hàng như: sữa chua, các loại kem do Metro cung cấp, các loại bánh ngọt, bánh mặn của nhãn hàng ABC hay Đức Phát, café Trung Nguyên...

Sinh viên tự phục vụ... Hình chụp tại căn tin cơ sở 1, ngày 20/4/2009

Thức ăn được chế biến theo quy trình một chiều và phân khu rõ rệt: khu sơ chế thức ăn sống và khu nấu thức ăn chín. Thức ăn sau khi chế biến được bày ở tủ kiếng vừa để khách lựa chọn, vừa tránh bụi bặm và hơi thở của khách. Nhân viên tự giác lưu mẫu thức ăn theo đúng quy trình: mẫu thức ăn đựng trong hộp inox, bên ngoài ghi rõ tên món ăn, thời gian, chữ ký của người lưu mẫu rồi cho vào tủ lạnh.

Khu nhà ăn có diện tích hơi chật nhưng luôn sạch sẽ. Để có chỗ ăn rộng hơn,  tổ căn tin đã tận dụng khu vực sảnh (rộng khoảng 100m2) làm nhà ăn ở căn tin cơ sở 2, và dịch vụ mang cơm tới tận các phòng, ban ở căn tin cơ sở 1. Nhà ăn phân làm hai khu: khu dành cho nhân viên và khu dành cho sinh viên. Nhưng vào giờ cao điểm, sinh viên thường choán hết chỗ của nhân viên.

Và cuối cùng là chén, dĩa, khay, thìa, đũa, muỗng, các dụng cụ chế biến thức ăn... đều được rửa bằng nước máy.

Giá rẻ và an toàn

Có thể nói trong thời điểm hiện nay, chọn được một nơi để ăn với giá từ 10-11.000đ/phần nhưng vẫn đủ chất cần thiết, đảm bảo vệ sinh cũng khá chật vật. Dạo quanh các quán vỉa hè, ven đường, 1 suất cơm bình dân giá thấp nhất cũng phải 13.000đ/phần, căn tin các trường học là 15.000/phần. Không nói đâu xa chỉ cần khảo sát các quán gần trường, hay căn tin trường Lương Thế Vinh - đối diện với trường Văn Lang, 1 phần cơm trưa giá thấp nhất cũng 13.000đ/phần hay 15.000đ/phần.

Bích Hồng - sinh viên năm cuối trường ĐHKHXH&NV, hiện đang thực tập tại Thư viện trường Hùng Vương ngạc nhiên khi biết giá cơm căn tin Trường Văn Lang. Hồng bảo "Chả bù cho căn tin trường Nhân văn 15.000đ/phần, ngon thì có ngon nhưng cái gì cũng chút chút. Căn tin trường Hùng Vương giá từ 15-20.000đ/phần. Với giá đó, thú thực Hồng chịu không nổi, đành chịu khó dậy sớm nấu ăn mang theo".

Tại căn tin trường Văn Lang, bạn có thể chọn cho mình món ăn hợp khẩu vị với giá rất sinh viên và có thể yên tâm về vệ sinh. Bữa sáng có các món: bánh ướt, hủ tíu, bánh canh, nui có giá chung là 10.000đ, hoặc nhấm nháp bánh mì ốp la, các các loại bánh ngọt, bánh mặn của ABC hay Đức Phát, nhâm nhi ly café. Bữa trưa, một phần ăn có giá từ 10-11.000đ, gồm có món mặn, món xào, canh và trà đá miễn phí. Thực đơn mỗi ngày có khoảng từ 6-7 món mặn được chế biến từ thịt gà, thịt bò, thịt heo, cá lóc, cá trê, cá ngừ... Giá cả, khẩu phần ăn vẫn giữ nguyên như trước, không tăng giá vì được Nhà trường hỗ trợ. Và điều đáng mừng là từ khi có căn tin, chưa xảy ra một trường hợp ngộ độc thực phẩm nào, cũng chưa xảy ra vụ cháy nổ nào -  như tổng kết của anh Huỳnh Công Ngọc, phụ trách căn tin cơ sở 2, cũng là ý kiến của học sinh, sinh viên, nhân viên khi ăn cơm tại căn tin trường.

Văn hóa căn tin

Chỉ với 12 nhân nhân viên phân bổ ở hai cơ sở (5 nhân viên của cơ sở 1, 7 nhân viên của cơ sở 2) đảm nhận tất cả các khâu từ chuẩn bị nguyên liệu, sơ chế, nấu nướng, bày bán cho đến thu ngân. Công việc luôn chân luôn tay, lại phải đi sớm để chuẩn bị cho bữa sáng, rồi lo bữa trưa... Họ chịu áp lực công việc, chịu sự giám sát của Nhà trường, đôi khi lại gặp phải “vài thượng đế" khó tính nhưng các cô, các chị luôn thân thiện, vui vẻ, chiều lòng khách hàng.

Cũng như trường khác, căn tin trường Văn Lang luôn đông đúc, tấp nập sinh viên ra vào, nhất là giờ cao điểm (khoảng 11h00 trưa). Nhưng ấn tượng ở chỗ đông đúc mà không chen lấn, vì các bạn đều rất nghiêm túc xếp hàng hàng chờ đến lượt mình. Ngay cả khi bụng có đói cồn cào vì bỏ qua bữa sáng nhưng các bạn vẫn sẵn sàng nhường chỗ cho các bạn khuyết tật. Hơn nữa, sinh viên đã quen với việc tự phục vụ, ý thức giữ gìn vệ sinh chung... Vì thế căn tin luôn đông mà vẫn nền nếp.

 Và một điều hiếm thấy ở các trường khác, sinh viên không coi căn tin chỉ đơn giản là một quán ăn mà là như nhà mình. Đã thành nếp, sinh viên không chỉ quen với việc tự phục vụ, mà còn tham gia vào công tác phục vụ, như việc phụ giúp việc nhặt rau, rửa chén, bưng cơm tới các phòng, ban với 3-5 sinh viên thường trực (được trả thù lao). Đặc biệt vào những giờ cao điểm, nhân viên căn tin làm không xuể thì sinh viên luôn sẵn sàng làm tình nguyện, giúp các cô, các chị một tay: nào là rửa chén, nào là bới cơm, nào là bưng cơm tới các phòng, ban tạo nên một không khí đầm ấm như trong một gia đình.

Tấn Vinh, chàng sinh viên năm thứ nhất khoa Môi trường "khoe": “Em phụ các cô chú bưng cơm tới các phòng, ban. Bình thường em cáng đáng hết, nhưng khi nào đông quá sẽ có 2, 3 bạn sẵn sàng trợ giúp, không chỉ bưng cơm còn ở lại rửa chén cùng em đến khi xong việc thì thôi”. 

Các học viên khuyết tật ăn cơm trưa cùng với sinh viên trường. Hình chụp tại căn tin cơ sở 2,22/4/2009

Trong tấm hình trên là sinh viên Kim  An đang đẩy xe từ trong thang máy ra, trên xe là các phần cơm trưa mang tới các phòng, ban của trường. Cô sinh viên năm thứ nhất khoa PR này láu lỉnh kể: “Em được làm ở căn tin là nhờ mấy  anh chị lớn nhường chỗ đấy ạ. Mỗi tháng em được trả 900.000đ/tháng mà chỉ làm có 3 tiếng buổi trưa, được ăn bữa trưa miễn phí. Nếu đi làm ở ngoài, em được trả 50.000đ/ngày bị “hành” đủ thứ, lại phải tự lo ăn uống, quan trọng nhất là mất thời gian sẽ ảnh hưởng đến việc học. Đi làm ở đây, em sẽ biết được tường tận các phòng ban, được gặp gỡ nhiều người sẽ giúp em mạnh dạn, tự tin hơn sẽ phục vụ ít nhiều cho ngành học em chọn - Ngành PR. Các cô, các chi ở căn tin cũng vậy, ai cũng vui vẻ, coi bọn em như người thân, sai thì bảo ban, nhắc nhở chứ không quát mắng. Thích nhất là sau giờ làm, bọn em ăn cơm trưa cùng với các cô, các chị kể chuyện vui như thể đang ở nhà mình ấy. Hiện em rất thích công việc này, nhưng sang năm em sẽ nhường lại cho những tân binh khác như các anh chị đã nhường cho em”.

Thay lời kết

"Thời gian qua, căn tin Trường Văn Lang hoạt động khá hiệu quả, thiết thực. Tổ căn tin đã đảm bảo được bữa ăn sáng, ăn trưa cho sinh viên và cán bộ, giảng viên, nhân viên trong trường. Mặt khác đã nghiêm túc thực hiện quy trình lưu mẫu thức ăn. Ngoài ra, căn tin còn tạo điều kiện để sinh viên phụ việc để có thêm thu nhập. Tuy nhiên, căn tin còn một số hạn chế như thực đơn chưa phong phú, các món ăn chưa thật hợp khẩu vị, chưa thật hấp dẫn, đội ngũ nhân viên đôi lúc còn chưa chấp hành đúng quy định như không đeo găng tay, không đeo khẩu trang khi chế biến thức ăn" - Anh Trần Văn Việt cho biết - "Tổ căn tin sẽ cố gắng cải thiện dần dần. Sắp tới, tổ căn tin sẽ cử người đi học bồi dưỡng thêm về nghiệp vụ, nâng tay nghề để cải thiện bữa ăn, hướng đến bữa ăn không chỉ rẻ, bổ, an toàn mà cần phải ngon và phong phú về món ăn để những ai tìm đến căn tin không chỉ vì gần, vì giá rẻ, hoặc đến căn tin ăn với tâm lý ăn tạm hay ăn cho có".

Cũng chưa thể hết hoàn toàn những bất cập nho nhỏ, nhưng đáng mừng là cả nhà trường và căn tin đều biết những nhược điểm ấy, và đang cố gắng khắc phục. Làm sao để mỗi ngày đến trường học tập, các bạn được chăm lo săn sóc như những thành viên trong gia đình lớn của mình - đó mới là mục tiêu mà tất cả các bộ phận trong trường đều đang phấn đấu.